Toelichting op programma's
_____________________________________________________________________________
Geloken blauwe ogen
Liederen en Duetten
Liedrecital met zangers PATRICK HENCKENS (tenor),
ROBBERT MUUSE (bariton) en pianiste MICHA VAN WEERS.
Download / print as PDF
Twee heren belanden in een Venetiaanse gondel en blijken verliefd te zijn op dezelfde vrouw. Ze wedijveren om de mooiste serenade en komen nooit op hun bestemming aan.
Tenor Patrick Henckens en bariton Robbert Muuse bezingen in een gepassioneerd recital de liefde, in prachtige serenades, liederen en duetten vol passie en verlangen. Pianiste Micha van Weers begeleidt de heren op weg naar hun geliefde.
Neemt u plaats in de gondel en laat u vervoeren op bruisende meeslepende muziek van Schumann, Mendelssohn, Franz Liszt, Maurice Ravel, Francesco Paolo Tosti en Argentijnse tango-liederen van Piazzolla en Guastavino.
_____________________________________________________________________________
Songs of Quest and Inspiration
Liedrecital met bariton Robbert MUUSE
| PDF-Downloads: | |
Programma |
Toelichting |
In november 2011 verscheen de nieuwe lied-cd van Robbert Muuse en Micha van Weers (Challenge Records) met liederen van Cyril Scott (wereldpremiere opnamen) en Ralph Vaughan Williams:
Songs of Quest and Inspiration
Met het inluiden van de 20e eeuw brak een tijdperk van vernieuwing aan. Ook de Britse muziek was toe aan verandering: de romantiek van de 19e eeuws was voorbij en de muziek had tot dusver een Duitse grondslag gehad. Waar was de Britse kleur in de muziek?
Twee veelbelovende jonge componisten, Cyril Scott en Ralph Vaughan Williams lieten zich op hun zoektocht inspireren door hun Franse tijdgenoten Claude Debussy en Maurice Ravel.
In 1904 werd Maurice Ravel gevraagd door Michel Calvocoressi, een vriend van Griekse afkomst, om de pianobegeleiding voor vijf Griekse volksliederen te schrijven. Deze zong de melodie voor en Ravel schreef de begeleiding in 36 uur tijd. De Cinq Mélodies populaires grecques werden zijn eerste werken op het gebied van folklore.
Tegelijkertijd in 1904 componeerde Ralph Vaughan Williams zijn Songs of Travel, waarmee hij een nieuwe ontwikkeling van het Engelse kunstlied in gang zette.
Vaughan Williams wilde in zijn eigen composities meer helderheid ontwikkelen en werd in 1908 door Calvocoressi voorgesteld aan de 3 jaar jongere Maurice Ravel. Zij werkten vervolgens 3 maanden aan compositietechniek en ontwikkelden een langdurige vriendschap. Vaughan Williams leerde dat de gebruikelijke zware Duits-romantische elementen niet nodig waren. Deze lichtheid van Ravel is bij Vaughan Williams te horen in zijn Mystical Songs (1911).
In een brief aan Calvocoressi schreef Vaughan Williams: “I must write you one line to thank you for introducing me to the man who is exactly what I was looking for. As far as I know my own faults he hit on them all exactly and is telling me to do exactly what I half felt in my mind I ought to do—but it just wanted saying.”
Alhoewel geïnspireerd door Wagner, had Claude Debussy evenals Ravel had een aversie tegen de invloed van Duitse muziek. Eveneens in 1904 voltooide Debussy de 2e set van Paul Verlaine’s Fêtes Galantes, waarin de impressionisme duidelijk hoorbaar is.
In dat jaar maakte Debussy kennis met de 17 jaar jongere Brit Cyril Scott, die in Frankfurt had gestudeerd. Scott was door Debussy uitgenodigd om altijd bij hem te komen dineren, wanneer hij in Parijs kwam, om dan ook zijn nieuwste werken voor te spelen. Ook met Ravel wisselde hij regelmatig muzikale ideeën en meningen uit. Debussy was enthousiast over zijn werk en schreef aanbevelingen voor uitgeverijen. Bij hun laatste ontmoeting in 1913, gaf Debussy hem melancholisch toe dat zijn “muziek haar beperkingen heeft. Jij zult verdergaan; ik ben uitgecomponeerd.”
Cyril Scott schreef ca. 150 liederen in zijn vroegere periode, en gebruikte verschillende stijlen: van laatromantische, avantgardistische, impressionistische stijl tot welhaast lichte muziek: zijn 'trifles', zoals Scott die zelf noemde. Algemeen wordt Scotts muziek gekenmerkt door een zeer eigen idioom, dat harmonisch zeer kleurrijk en gevarieerd is en bijzonder melodisch geschreven.
Van de liederen zijn slechts enkele ooit opgenomen. Robbert Muuse en Micha van Weers maakten wereldpremiere opnamen van 13 liederen van Scott.
Hoewel Cyril Scott en Ralph Vaughan Williams elkaar niet persoonlijk hebben gekend, waren zij beiden pioniers voor de moderne muziek in Groot-Brittannië.
_____________________________________________________________________________
A Birthday Hansel
Benjamin Britten 100th Anniversary
Liedrecital met bariton Robbert MUUSE
| PDF-Downloads: | |
Programma |
Toelichting |
In 2013 brengen we een Birthday Hansel* aan Benjamin Britten, voor zijn 100e verjaardag:
Liederen van Franz Schubert, die Peter Pears en Britten in hun recitals hebben uitgevoerd, en liederen van zijn geliefde vrienden Francis Poulenc, de Russische Dimitri Shostakovitch en de Nederlandse Henriëtte Bosmans. Deze worden afgewisseld met verrrassend kleurrijke en humoreske liederen van Benjamin Britten, zoals This Way to the Tomb, bewerkingen van Traditional songs, Cradle Song en zijn laatste liedcyclus A Birthday Hansel, gecomponeerd voor de verjaardag van de Queen Mother in 1975.
Gedurende zijn gehele leven heeft Britten liederen geschreven en gespeeld. Als kind begeleidde hij al zijn moeder, die een begenadigd amateurzangeres was, en schreef hij muziek voor haar. En meer dan 30 jaar lang componeerde hij voor zijn levenspartner, de tenor Peter Pears (1910-1986), met wie hij een van de meest gevierde en invloedrijkste muzikale partnerschappen vormde van de afgelopen eeuw.
Britten was de meest toonaangevende Britse componist van de 20e eeuw. In zijn woonplaats in Suffolk richtte hij het Aldeburgh Festival op. Daar bracht hij de voornaamste musici bij elkaar, zoals Dietrich Fischer-Dieskau, Yehudi Menuhin, Sviatoslav Richter en Mstislav Rostropovich.
Voor het Aldeburgh Festival ontwikkelde Britten vele internationale vriendschappen met collega-componisten, die net als Britten zelf, hun muziek hanteerden als middel om kritiek te uiten op de heersende maatschappij.
(* ‘hansel’ = oud-schots woord voor ‘welkom geschenk’ of ‘gift’)
_____________________________________________________________________________
Verdwaalde Vogels
Liedrecital met bariton Robbert MUUSE
Download / print as PDF
Dichterliebe (op gedichten van Heinrich Heine) van Robert Schumann is een van de beroemdste liedcycli uit de Romantiek. Schumanns liefde voor Clara Wieck leidde tot grote conflicten met haar vader. De intriges van schoonvader Wieck veroorzaakten bij Schumann een zenuwcrisis en aanvallen van zwaarmoedigheid. De liedcyclus is een zeer persoonlijke vertolking van Schumanns liefdesleven, met zijn vreugde en verdriet, hoop en angst. De muziek raakt feilloos de essentie van de gedichten van Heinrich Heine. Aanvankelijk bestond de groep uit 20 liederen. Schumann besloot met zijn uitgever om vier liederen uit de cyclus te verwijderen, omdat deze de muzikale samenhang doorbraken.
Quatre Chansons de Don Quichotte van Jacques Ibert zijn gecomponeerd voor een speelfilm over Don Quixote met de Russische bas Fjodor Sjaliapin. Ook Maurice Ravel had deze compositie opdracht gekregen, maar kon wegens gezondheidsproblemen de cyclus niet tijdig voltooien.
In de vier liederen bezingt de heldhaftige fantast Don Quichotte zijn beminde Dulcinea, en belooft hij haar voor altijd te beschermen. In het aangrijpende afscheidslied troost hij zijn knecht Sancho Panza dat hij niet echt zal sterven, maar dat ze elkaar zullen weerzien in het hiernamaals.
In 1904 werd Maurice Ravel gevraagd door schrijver Michel Dimitri Calvocoressi, een vriend van Griekse afkomst, om de pianobegeleiding voor vijf Griekse volksliederen te schrijven. Deze zong de melodie voor en Ravel schreef de begeleiding in 36 uur tijd. De Cinq Mélodies populaires grecques werden zijn eerste werken op het gebied van folklore: charmante en karaktervolle liederen over een ontwakende bruid, dode soldaten, een macho, de schoonheid van werkende vrouwen op het land, en een boerendans.
Ástor Piazolla was een Argentijns tanguero (tangomuzikant), bandoneonist en componist. Jacinto Chiclana is een milonga (een lied als voorloper van de tango) op tekst van de Argentijnse vriend en dichter Jorge Luis Borges: Wie was Jacinto Chiclana, die op straat vermoord werd.
Los pájaros perdidos (De verdwaalde vogels) bezingt een liefde die door tegenslag en verlies is verdwaald, maar die altijd terugkeert.
_____________________________________________________________________________
Verschwiegene Lieder
Liedrecital met bariton Robbert MUUSE
Download / print as PDF
In dit bijzondere recital worden prachtige liederen wederom tot klinken gebracht, nadat hun het zwijgen was opgelegd door het Nazi-regime.
Veel van de Duitse en Nederlandse joodse componisten hebben de oorlog niet overleefd. Hun muziek is lange tijd ondergedoken gebleven, op zolders, in kisten en dozen.
Het waren veelal componisten met internationale naam en faam, die van groot belang zijn geweest voor de (Nederlandse) muziekcultuur. De Nazi-term ‘Entartete Musik’ is een onrechtmatige benaming voor muziek van joodse componisten, en is geenszins een muziekstroming. Des te meer verdient de muziek het om gehoord te worden.
Er zijn liederen te horen van o.a. Henriëtte Bosmans, Lex van Delden, Viktor Ullmann, Hans Krása, Jan van Gilse, Bob Hanf en Hanns Eisler.
De liederen zijn geschreven op Franse en Duitse teksten en geven een interessant tijdsbeeld. Het bevat de typische mélange van stijlen uit de eerste helft van de 20e-eeuw: Laatromantiek, Avantgarde, impressionisme/expressionisme, chanson, jazz-invloeden...
Het programma werkt zeer toegankelijk, mede door de korte toelichtingen op de achtergronden. Sommige werken zullen vrijwel voor het eerst te horen zijn. Het zijn waardevolle schatten van verzwegen meesters.
_____________________________________________________________________________
2010-2011 Het Jaar van Gustav Mahler
Liedrecital met bariton Robbert MUUSE
Download / print as PDF
De liederen van Gustav Mahler worden beschouwd als de bron van zijn muziek. Zo zijn sommige liederen verwerkt in zijn symfonieën, soms gezongen of instrumentaal. Mahler was verzot op groteske en fantastische verhalen, zoals in Des Knaben Wunderhorn, een verzameling oude Duitse volksliederen.
Deze sluiten aan bij de Lieder und Balladen van Robert Schumann, op de gedichten van Heinrich Heine. Mahler dweepte met Schumanns symfonieën en maakte herorkestraties.
Mahler was in zijn muziek voortdurend op zoek naar verlossing: zijn muziek moest op de wereld lijken en alles omvatten. Daarom werd hij aangetrokken door de gedichten van Friedrich Rückert: zij beschrijven de pijn en het ongeluk van het individu.
Viktor Ullmann voelde zich door de Duits-Boheemse muziek met Mahler verbonden: hij was 13 jaar oud toen Mahler overleed. Hij was als leerling van Arnold Schönberg diep geworteld in de muziekcultuur van de 20e-eeuw.
Dankzij Mahlers “Lied von der Erde” werd hij gefascineerd door de gedichten van Hans Bethge. Het 'Liederbuch des Hafis' bestaat uit humoristische, groteske gedichten van de oudpersische dichter Hafis. In de muziek klinken verschillende dansritmen en invloeden van jazzmuziek.
Terug naar 'Liedduo met bariton Robbert Muuse'
_____________________________________________________________________________
Ein Märchen: Die Schöne Magelone
Johannes Brahms, Opus 33 - 15 Romanzen aus 'Die Schöne Magelone' von Ludwig Tieck
Liedrecital met bariton Robbert MUUSE
Download / print as PDF
Die Liebesgeschichte der schönen Magelone und des Grafen Peter von Provence is een oud sprookje, dat zijn oorsprong heeft in de verhalen uit Duizend-en-één nacht.
De liederen van de verschillende personages in het verhaal heeft Johannes Brahms samengevoegd tot een indrukwekkende cyclus van ‘Romanzen’. Vanwege het dramatische en avontuurlijke karakter wordt het ook wel Brahms enige opera genoemd.
Naast de liederen wordt het verhaal in het Nederlands gesproken door een verteller. Deze verbindt de wonderschone liederen met elkaar, en voert het publiek mee naar de gebeurtenissen en exotische plekken.
De inhoud in galop
De jonge ridder Peter van Provence beleeft allerlei avonturen, wanneer hij op advies van een minstreel de wijde wereld intrekt op zoek naar het geluk. Bij een riddertoernooi wordt hij verliefd wordt op de beeldschone Napolitaanse koningsdochter Magelone. Hij schenkt haar drie ringen, die later gepikt worden door een raaf. Hij zoekt ze, raakt Magelone kwijt en hij verdwaalt op zee. Hij wordt opgepikt door Moren en heidenen en wordt bijna verleid door de mooie sultansdochter Sulima. Uiteindelijk vindt hij zijn geliefde Magelone terug en trouwt met haar.
Terug naar 'Liedduo met bariton Robbert Muuse'
_____________________________________________________________________________
Het Aardse Leven
Liederen en Balladen
Liedrecital met bariton Robbert MUUSE
Download / print as PDF
Das Irdische Leben van Gustav Mahler treft de kern van dit recital, waarin de beleving van het dagelijks leven centraal staat. Met balladen en liederen van Robert Schumann, Gustav Mahler en Ralph Vaughan Williams. De liederen zijn miniatuurdrama’s, waarin persoonlijk lief en leed wordt bezongen.
Terug naar 'Liedduo met bariton Robbert Muuse'
_____________________________________________________________________________
Das Lied soll schauern und beben
Recital met tenor Patrick Henckens
‘Dichterliebe’ van Robert Schumann is een van de beroemdste liedcycli uit de Romantiek. Schumanns liefde voor Clara Wieck leidde tot grote conflicten met haar vader. De intriges van schoonvader Wieck veroorzaakten bij Schumann een zenuwcrisis en aanvallen van zwaarmoedigheid. De liedcyclus is een zeer persoonlijke vertolking van Schumanns liefdesleven, met zijn vreugde en verdriet, hoop en angst. De muziek raakt feilloos de essentie van de gedichten van Heinrich Heine. Aanvankelijk bestond de groep uit 20 liederen, waarvan er 16 gedrukt werden.
Pauline Viardot-García was een uitmuntende zangeres en pianiste. Zij was bevriend met o.a. Rossini, Chopin en Clara Schumann. Zij studeerde piano bij Franz Liszt, die haar zeer bewonderde om haar vele talenten: ‘Eindelijk heeft de wereld een geniale vrouwelijke componist gevonden’. Haar vader was een beroemde Spaanse tenor, voor wie Rossini de hoofdrol schreef in zijn Barbiere di Seviglia. Zelf maakte zij ook een grote internationale carrière als zangeres en was een veelgevraagde gast.
Joaquin Turina’s lange verblijf in Parijs had een beslissende uitwerking op zijn verdere ontwikkeling. Hij kwam in contact met grote figuren uit het muziek- en cultuurleven in Parijs, zoals Debussy en Ravel. Uiteindelijk keerde hij terug naar de bron van de Andalusische volksmuziek.
Terug naar Recital Programma's
_____________________________________________________________________________
My beloved is mine
Recital met tenor Patrick Henckens
Haydns vrouw, die met de manuscripten van haar echtgenoot haar haren graag indraaide, kon niet verhinderen dat deze tot 1804 bijna vierhonderd volksliedbewerkingen maakte. U hoort de prachtige Scottish and Welsh Songs. Daarnaast klinken liederen van Benjamin Britten, en wel speciaal die liederen die betrekking hadden op de relatie van Britten met Peter Pears. Een tijdgenoot van Britten, Ralph Vaughan Williams, komt aan bod in On Wenlock Edge, origineel voor stem en pianokwartet. Nu in de bewerking met piano. Daarnaast hoort u een van zijn leerlingen, de componiste en actrice Madeleine Dring, die vooral muziek van Francis Poulenc in haar muziek laat gelden. Een theatrale noot krijgt de avond met de liederen van componist, schrijver en acteur Noël Coward, nauw bevriend met o.a. Marlene Dietrich en Winston Churchill. In zijn liederen is de acteur in Coward niet te verloochenen. Hij zong ze dan ook, evenals Madeleine Dring, zelf.
Terug naar Recital Programma's
_____________________________________________________________________________
Ouvre ton cœur
Recital met sopraan Claudia COUWENBERGH
Modest Mussorgsky schreef zelf de teksten voor zijn meesterlijk liedcyclus Detskaja (De Kinderkamer). Debussy was diep onder de indruk van de “extreme eenvoud” die Mussorsky hanteerde. Eén enkel akkoord was vaak al doeltreffend voor het verhaal: net als kindertekeningen, waarin een onbeholpen streep de kern treft.
Het Spanisches Liederbuch van Hugo Wolf is een ode aan het Spaans temperament: lust en verlangen, overgave en jaloezie, verering en spot, maar ook smart, verdriet en vertwijfeling.Op 7 juli 1840 voelde Robert Schumann zich de gelukkigste man op aarde: Eindelijk had hij gerechtelijk toestemming gekregen om met zijn geliefde Clara Wieck te trouwen. In euforische staat componeerde hij in 2 dagen tijd de liedcyclus Frauenliebe und -Leben. We volgen de liefde van een vrouw voor een man: van haar eerste verliefdheid, haar huwelijk tot aan zijn dood en daarna.
Pauline Viardot-García was een uitmuntende zangeres en pianiste, en maakte een grote internationale carrière. Haar vader was een beroemde Spaanse tenor, voor wie Rossini de hoofdrol schreef in zijn Barbiere di Seviglia. Zij was bevriend met o.a. Chopin, Brahms, Clara Schumann en Charles Gounod, die smoorverliefd op haar was. Franz Liszt, bij wie zij piano studeerde, zei over haar: ‘Eindelijk heeft de wereld een geniale vrouwelijke componist gevonden’.
Terug naar 'Liedduo met sopraan Claudia Couwenbergh'
_____________________________________________________________________________
Fantastical Journeys
Liedrecital met bariton Robbert Muuse
Download / print als PDF
Liederen van Franse & Engelse impressionisten.
Uit deze prachtige liederen spreekt het verlangen van de mens om voorbij de horizon te trekken, op zoek naar de ideale liefde, eenzaamheid, of de stilte en schoonheid in de natuur.
Het programma* omvat werken van Franse en Engelse componisten, zoals de liederen van Don Quichotte van Ravel, de Fêtes Galantes van Debussy, en Faurés laatste liederencyclus L’Horizon Chimérique; Cyril Scott en Ralph Vaughan Williams zijn te beschouwen als Engelse impressionisten. Cyril Scott werd geroemd door Debussy en schreef de tot nog toe onbekende liedcyclus ‘Sänge eines fahrenden Spielmanns’ op tekst van Stefan George.
Ralph Vaughan Williams studeerde bij Ravel en schreef de indrukwekkende en prachtige ‘Songs of Travel’.
*Programma-inhoud onder voorbehoud.
An Evening of English Song
Liedrecital met bariton Robbert Muuse
Een ode aan het Engelse lied. Bijzondere en afwisselende liederen van Cyril Scott, Vaughan Williams, Butterworth, Quilter, Madeleine Dring en Rebecca Clarke.
Terug naar 'Liedduo met bariton Robbert Muuse'
_____________________________________________________________________________
Winterreise - Franz Schubert
Het verhaal van "Winterreise" lijkt heel simpel. Een jongeman wordt afgewezen en gaat daarop op reis, waarin de gedichten zijn reis beschrijven. In het laatste gedicht ontmoet de jongeman “Der Leierman”, de speelman met de lier, wat een verpersoonlijking van de dood is.
Maar zijn deze gedichten wel zo simpel; gaat het wel slechts over een vertwijfelde, rusteloze en afgewezen minnaar/wandelaar die wegkwijnt in zijn zelfgekozen isolement? De dichter Müller was bekend om zijn sociaal kritische dichten en een meester in het uiten van indirecte kritiek. De liederencyclus is niet geheel vrij van politiek-maatschappelijke kritiek.
We weten uit de memoires van Joseph von Spaun dat deze liederen voor ontzetting en consternatie zorgden toen Schubert ze voor het eerst speelde en zong voor zijn beste vrienden. Het is onmogelijk naar deze cyclus te luisteren als achtergrondmuziek. De luisteraar wordt onweerstaanbaar aangetrokken door de pijn en woede van de protagonist. De muziek vormt het bewijs dat Schubert zich volledig bewust was van de donkere kanten van het bestaan.
Terug naar 'Liedduo met bariton Robbert Muuse'
_____________________________________________________________________________
Je vis, je meurs...
Recital met sopraan Claudia COUWENBERGH
Programma met liederen van joodse componisten, van de Romantiek tot de 20e-eeuw:
Mendelssohn, Mahler, Sonnetten van Viktor Ullmann, prachtige liederen van Henriëtte Bosmans en Erich Wolfgang Korngold.
Terug naar 'Liedduo met sopraan Claudia Couwenbergh'
_____________________________________________________________________________
Gestillte Sehnsucht
Recital met mezzosopraan Maaike POORTHUIS en altvioliste Anne-Bartje FONTEIN
Een bijzonder duettenprogramma, niet met twee zangers, maar met een zangeres en een altvioliste.
Het meest bekende werk is Opus 91 van Johannes Brahms (1833-1897):
Gestillte Sehnsucht en Geistliches Wiegenlied. Brahms schreef deze liederen voor zijn goede vriend, de violist Joseph Joachim. In Stiller Gang van Richard Strauss zingt de altviool zijn Abschiedsschmerz.
Ook wordt er aandacht geschonken aan het bijzondere Engelse repertoire: Zowel de componist Frank Bridge als Rebecca Clarke waren begaafde altviolisten. Het verbaast dan ook niet dat zij prachtige werken voor zang en altviool hebben gecomponeerd. Van de Britse grootmeester Benjamin Britten staat een jeugdwerk op het programma, de liedcyclus Tit for Tat. Later werd Britten student van Frank Bridge.
_____________________________________________________________________________